Hypocaustum

Hypocaustum, romeins verwarmingssysteem waarbij vanuit de stookplaats door gaten hete lucht onder de vloer van de te verwarmen vertrekken werd gebracht; de vloeren rustten op kleine bakstenen pijlers. Dikwijls waren ook de wanden of het onderste gedeelte daarvan verdubbeld, zodat de ruimte tussen de wanden in verbinding stond met de ruimte onder de vloer. Trekgaten bevorderden de circulatie.

Dit systeem, dat ca. 100 vC uitgevonden werd, vond vooral toepassing in thermen, andere openbare gebouwen en particuliere woningen. Interessante voorbeelden zijn de goed bewaard gebleven c.q. gerestaureerde hypocausta van de Aula Palatina of Basilica en van de Keizerthermen in Trier (Augusta Treverorum).

1. Buitenmuur 2. Pleisterlaag 3. Tubuli (verwarmingsbuizen) 4. Beschilderd stuc 5. Mortelvloer 6. Grote draagtegels 7. Pijlers 8. Tegelvloer 9. Stookoven

Lit. H. Degering (PRE 7, 2646-2652). E. Fabricius (PRE 9, 333-336). - G. Fusch, Ober Hypokausten-Heizungen und mittelalterliche Heizungsanlagen (Diss. T.H. Hannover 1910). [Nuchelmans]