Prisma

Prisma, een van de standaardvormen van assyrische bouwinscripties, in de onderste bouwlaag (meestal niet in de fundamenten), vaak in de hoeken aangebracht. Een p. heeft gewoonlijk 6 tot 10 kolommen tekst, die parallel lopen aan de lengte-as; de regels tekst daarin geschreven staan loodrecht op deze as en lopen horizontaal. Ze zijn te onderscheiden van de cylinders (soms tonvormig), waarop de tekstregels parallel lopen aan de lengte-as. In oudere perioden kende men ook cylinders beschreven in verticale kolommen, die men wel prisma's heeft genoemd (Gudea's tempelbouwhymne). De meeste prisma's hebben een holle as, waardoor ze op een stok gestoken konden worden, wat wellicht het beschrijven vergemakkelijkte. Men neemt aan dat ze op de pottenbakkersschijf werden gemaakt, waarbij de zijkanten (kolommen) werden afgeplat. De grootste prisma's (Tiglath-pileser I, 1100 vC) zijn een halve meter hoog. De babylonische koningen hebben de p.-vorm nooit gebruikt. Naast deze prisma's met bouwinscripties kent men uit de oudbabylonische periode vierkante prisma's, die blijkbaar functioneerden als standaard- of modeledities van schoolteksten: woordenlijsten, hymnen, de koningslijst, lijsten met jaarnamen, mathematische problemen en dergelijke.


Lit. R. S. Ellis, Foundation Deposits in Ancient Mesopotamia (New Haven 1968) 110-125. [Veenhof]


Register