Valkenburg, dorpje in Zuid-Holland, gelegen tussen
Leiden en Katwijk aan de Oude Rijn. V. ligt op een
3 m hoge kunstmatige heuvel, waarin tussen 1941 en
1967 bélangrijke resten van vijf of zes opeenvolgende
romeinse castella
(castellum) opgegraven zijn,
daterend uit de periode tussen ca. 40 en 270 nC en
alle gebouwd volgens hetzelfde schema (buitenzijds
ca. 150 x 270 m). Het castellum behoorde tot de
noordgermaanse limes
en heette in de oudheid misschien
Praetorium Agrippinae, een naam die op de
Peutinger kaart
is aangegeven en op het belang
van de militaire post Lou kunnen wijzen. Ook van
de bij het castellum gelegen burgernederzetting en
van haveninstallaties op De Woerd zijn sporen
aangetroffen (1972). Ca. 270 is het castellum ten onder
gegaan, toen het hollandse deel van de limes door
de Romeinen prijsgegeven werd.
Zie ook krantenartikel
Lit. W. van Es. De Romeinen in Nederland³ (Haarlem 1981) 60-66, 78-84. - A. van Giffen, De Romeinsche castella in den dorpsheuvel te V. 1-2 (Jaarverslag van de Vereeniging voor Terpenonderzoek 1940-1944, 1-316; 1948-1952, 1-209). W. Glasbergen, De Romeinse castella te V. (ib. 1967-1970, 1-157). J. Bogaers, Praetorium Agrippinae (Bulletin van de Nederlandse Oudheidkundige Bond 17, 1964, 210-239). W. Glasbergen e.a., De Romeinse castella te V. (Groningen 1967). W. Glasbergen/W. Groenman-van Waateringe, The Pre-Flavian Garrison of V. (Amsterdam/London 1974). J. Bloemers/H. Sarfatij. A Roman Settlement at De Woerd, V. 1 (Berichten van de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek 26, 1976. 133-161). [Nuchelmans]