Gibeon

Gibeon (hebr. gib'ōn: hoogteplaats), bij Benjamin gerekend (Joz11,19; 18,25), priesterstad (21,17), werd oorspronkelijk door Hevieten bewoond (11,19) die zich op sluwe wijze van een verbond met de in Kanaän binnentrekkende Israëlieten wisten te verzekeren (9,3-15; 10,1) en door Jozua tegen een aantal kanaänitische koningen verdedigd werden (10; 11,19). In zijn ijver voor Jahwe schond Saul dit verbond; welke misdaad door David uitgeboet moest worden (2Sm21,1-14). Dan verdwijnt de stad uit de israelitische geschiedenis. Dat ze na de ballingschap weer bewoond werd (Neh 3,7; 7,25) is niet zeker, daar de parallelplaats Ezr 2,20 een andere lezing heeft. Dit is voor A. van den Born (Lit.) de voornaamste reden om G. en Gibea te identificeren.

Bekend is de vijver van G. (2Sm 2,12-17; Jr 41,12), en de hoogte van G. (2Sm 21,6), waar zich een heiligdom van Jahwe bevond (1Kg 3,4v; 9,2; 1Kr 16,39; 21,29; 2Kr 1,3); Pritchard (z.o.) zou de vijver teruggevonden hebben. De ligging van G. is een zeer omstreden kwestie, die beoordeeld moet worden in verband met de ligging van drie andere plaatsen die in de nabijheid van G. lagen. Het probleem zou aanzienlijk eenvoudiger worden, als G. identiek zou zijn met het Gibea van Benjamin. Opgravingen te ed-gib sinds 1958 geven de leider J. B. Pritchard de zekerheid dat hij daar G. gevonden heeft. Na de voorlopige berichten verslag in J. B. Pritchard, G. Where the Sun Stood Still (Princeton 1962); zie ook BASOR 160, 1960, 2-6; BA 23, 1960, 13-23; 24, 1961, 19-24; RB67, 1960, 248v; 69, 1962, 255; 70, 1963, 434v; Bb 39, 1958, 268v. Zie afb. 53.


Lit. L. Pirot (DBS 3, 533v). BRL 193-197. Abel 2, 335v. (vgl. RB 4, 1934, 347-373). A. van den Bom, Haggib'ah et Gib'on (OTS 10, 1954, 201-214). J. B. Pritchard, The Water System of G. (Philadelphia 1961). Id., Winery, Defenses and Soundings at G. (ib. 1964). J. Liver, The Literary History of Joshua 9 (JSS 8, 1963, 227-243). K. Galling, Kritische Bemerkungen zur Ausgrabung vom eg-gib (BiOr 22, 1965, 242-245; twijfelt aan de identificatie met G.; zo ook anderen als Simons, Van den Born en Franken [Ned. Theol. T. 17, 1962/63, 359-367]). [v. d. Born]


Afkortingen  Kaart