De fasen van de maan hangen er vanaf welk deel van het door de zon beschenen deel gezien kan worden van de aarde. Terwijl de maan rond de aarde draait, &#n34;groeit&#n34; hij van nieuwe maan, tot wassende maan, eerste kwartier (een-kwart van een volledige omwenteling rond de aarde), naar volle maan. Hij neemt dan af naar laatste kwartier (drie-kwart baan van de maan rond de aarde), afnemende maan, en weer terug naar nieuwe maan (en voltooit daarmee een omwenteling rond de aarde). Altijd is dezelfde kant van de maan vanaf de aarde te zien, omdat de maan in dezelfde tijd om zijn as draait als hij rond de aarde draait. Het kost de maan 27,3 dagen om een volledige baan om de aarde af teleggen, ten opzichte van de sterren (sterrenmaand, 27 dagen, 7 uren, 43 minuten, 11,5 seconden), maar de synodische maand telt 29,5 dagen (29 dagen, 12 uren, 44 minuten, 3 seconden) ten opzichte van de zon vanwege de gelijktijddige beweging van de aarde rond de zon.

Met de &#n34;nieuwe maan&#n34;, of het eerste licht na de &#n34;duisternis van de maan&#n34; maten de mensen gedurende duizenden jaren hun tijd. De verantwoordelijkheid voor het bijhouden van de tijd lag oorspronkelijk in de handen van priesters van de staatsreligie. De bijeenkomt van priesters is bekend als een synode en zo'n groep stelde de komst van de nieuwe maan vast. De astronomische periode van &#n34;nieuwe maan&#n34; tot &#n34;nieuwe maan&#n34; heet zelfs tegenwoordig nog de synodische maand.

In de Romeinse tijd was de Pontifex Maximus (hogepriester) verantwoordelijk voor het uitroepen van het begin van een nieuwe maan, wanneer hij wassende maan zag. Het Latijnse woord voor het &#n34;uitroepen&#n34; is kalare en dat is de reden dat de Romeinse kalender altijd startte met de Kalendae, waar het Nederlandse woord vandaan komt.

De &#n34;nieuwe maan&#n34;.

De wassende maan. De maan verschijnt weer voor een deel.

Veel mensen organiseren feesten en zeggen dankgebeden voor het weer verschijnen van het licht van de maan.

Het eerste kwartier van de maan wordt door de meeste mensen als de eeste helft van de maan beschouwd omdat hij dan op een halve maan lijkt, maar astronomen noemen deze toestand eerste kwartier omdat de maan een kwart van zijn baan rond de aarde heeft voltooid.

Volle maan. De maan reflecteert het licht van de zoon helemaal. Volle maan werd als een speciaal tijdstip beschouwd. Het christelijke Pasen valt op de 1e zondag na de 1e volle maan na het begin van de lente.


Het laatste kwartier geeft aan dat de maan in het laatste kwart van zijn baan rond de aarde is.

Afnemende maan.

Nu komen we bij een nieuwe (of volledig verduisterde) maan en begint een nieuwe cyclus.

De helft van de maan is precies zo als de aarde altijd door de zon beschenen behalve tijdens een eclips. Normaliter is de achterkant van de maan in het volle zonlicht.