Celsus (Κέλσος), platonisch filosoof, schreef ca. 178 nC
een geschrift tegen het christendom ('Ware verhandeling'),
de oudste in details vrij nauwkeurig
bekende aanval. Het geschrift zelf is verloren gegaan,
maar ca. 250 schreef Origenes op verlangen
van zijn vriend
Ambrosius
een weerlegging (8 boeken
Contra Celsum), waaruit we het oorspronkelijke
geschrift grotendeels kunnen reconstrueren.
Celsus beschreef Christus als een misleider, hij bekritiseerde
de berichten over de wonderen in Christus'
leven, de leer van de menswording en de kruisiging.
De snelle verbreiding van het christendom
verklaarde hij uit de angst van de grote massa voor
het laatste oordeel en de hel. C. verweet de christenen
dat ze de kracht van de staat ondermijnden.
Lit. Bardenhewer 161-166. Quasten 2, 52-57. A. Miura-Stange,
Celsus und Origenes (Beih. ZNW 4, 1926). A.
Wifstrand, Die Wahre Lehre des Kelsos (Lund 1942). W.
den Boer, De eerste bestrijder van het christendom (Groningen
1950).
[Bartelink]